PYTHAGORAS EN DE PYTHAGOREEËRS

Column 02.18 van Ad Blankestijn

Pythagoras leefde van – 570 tot – 475. Hij werd geboren op Samos, een eiland niet ver van Milete
aan de Klein-Aziatische kust. Zoals Thales, die hij waarschijnlijk ooit heeft ontmoet, reisde hij naar
Egypte, Babylon en misschien zelfs naar India. Uiteindelijk vestigde hij zich in het zuiden van Italië
waar hij een instituut oprichtte met een Onderbouw voor beginners (qkousmatikoi “toehoorders”)
en een Bovenbouw voor gevorderden (machmatikoi “ingewijden”). Zijn leerlingen moesten zweren
de inhoud van de lessen geheim te houden. Vooral dit laatste heeft onze kennis van de denkwereld
van de pythagoreeërs (dat zijn de volgelingen van Pythagoras) ernstig belemmerd. Wat wij weten,
berust op verslagen die soms eeuwen na Pythagoras’ dood zijn opgesteld. Uit deze verslagen blijkt
dat de pythagoreeërs veel invloed uitoefenden op locale politiek en dat zij zich onderscheidden van
de andere burgers door hun voedingsgewoonten (vegetarisme) en hun geloof in de zielsverhuizing
(metempsychose). Zij wijdden hun tijd vooral aan studie van getallen die zij op meetkundige wijze
interpreteerden. Die getallen waren de positieve gehele en gebroken getallen. (De Grieken immers
waren onbekend met nul en negatieve getallen.)

Over Pythagoras zelf doen de wonderlijkste verhalen de ronde. In het gejank van een hond hoorde
Pythagoras de stem van een gestorven vriend, en verbood de baas de hond te slaan. Hij herkende
in een tempel het schild dat hij in de Trojaanse oorlog had gedragen. Hij was dus een reïncarnatie
van een Homerische held. Hij had het vermogen van de bilocatie (hij werd tegelijkertijd gezien in
twee verschillende steden).

In het wereldbeeld van de pythagoreeërs is de Aarde een bol. De cirkelvorm is de volmaakte vorm
in het platte vlak, de bolvorm is dat in de ruimte. En het volmaakte getal is 10 ( = 1 + 2 + 3 + 4 ),
de heilige tetraktus (tetraktuç). De planeten zijn daarom bollen die cirkels om ‘het centrale vuur’
(niet de Zon) beschrijven. Tien bollen, de Aarde, de Tegenaarde en de Sterrenbol inbegrepen.


Ad-Blankestijn-column

Deze column werd geschreven door Ad Blankestijn, de oprichter van Instituut Blankestijn. Ad Blankestijn was vernieuwend. Als bevlogen onderwijsman introduceerde hij het particulier onderwijs in Nederland. In 1965 stichtte hij zijn eigen school: Instituut Blankestijn. In 2015 overleed Ad Blankestijn.

Blankestijn gaf les, voerde persoonlijk de directie en was ook vaak in het weekeinde op zijn instituut te vinden. Dat Instituut verwierf een uitstekende reputatie, met prima opgeleide medewerkers en goede examenresultaten. In 1999 bouwde Blankestijn zijn concept ‘laatste twee jaar in één‘ uit tot een volledige opleiding van klas 1 tot en met het examenjaar.
Baanbrekend was Ad Blankestijn eveneens, toen hij in 2003 als eerste begon met de particuliere basisschool.

In 2008 nam hij afscheid van zijn instituut. Hij nam zich voor om vooral veel te blijven lezen en zich te blijven ontwikkelen, een eis die hij ook aan zijn medewerkers stelde. Hij bracht zijn laatste jaren door in zijn geliefde Frankrijk en schreef toen deze columns.

Het Instituut wordt door Frans van Heijningen met de huidige medewerkers als een familiebedrijf voortgezet, overeenkomstig het gedachtengoed van Ad Blankestijn.