PYTHAGORAS. Plimpton 322

Column 02.20 A van Ad Blankestijn

Een klas vroeg of Pythagoras de beroemde stelling die naar hem is genoemd, zelf heeft gevonden.

De stelling was al duizend jaar vóór Pythagoras bekend in Mesopotamië, wat blijkt uit het kleitablet
Plimpton 322.

In Mesopotamië hebben de Sumeriërs 5000 jaar geleden de schrijfkunst uitgevonden. In een tablet
van zachte klei werden met een stift tekens gedrukt. Het tablet werd daarna in een oven gebakken
of in de zon gedroogd.
De tekens lijken enigszins op wiggen of spijkers. Het schrift heet daarom spijkerschrift, Keilschrift,
cuneiform script, écriture cunéiforme, escritura cuneiforme (Latijn: cuneus “wig”).

Er zijn honderdduizenden kleitabletten gevonden. Die worden bewaard in vele universiteitsmusea.
De verzamelingen dragen vaak de naam van degene die ze heeft aangelegd.
Columbia University bezit een collectie kleitabletten die naar G.A. Plimpton is genoemd. Tablet 322
toont dat de Babyloniërs, de opvolgers van de Sumeriërs, de stelling van Pythagoras kenden.
Het tablet dateert van de Oud-Babylonische periode (1900 – 1600), uit het jaar 1800 ongeveer.

P 322 vermeldt vijftien Pythagorische tritsen waaronder (45, 60, 75), na vereenvoudiging (3, 4, 5):
de zijden van de Egyptische driehoek of de timmermansdriehoek. Zo ook (28, 45, 53), (65, 72, 97)
en heel grote zoals (12709, 13500, 18541). Controleer: 127092 + 135002 = 185412.

Van Pythagoras wordt verteld dat hij lange reizen naar en door Egypte en Babylon heeft gemaakt.
In Babylon kan hij hebben kennisgenomen van de stelling die later naar hem is genoemd.

P 322, het meest gefotografeerde mathematische kleitablet, is nog altijd een onderwerp van studie,
maar sinds zijn publicatie in 1945 ook van grote meningsverschillen.


Ad-Blankestijn-column

Deze column werd geschreven door Ad Blankestijn, de oprichter van Instituut Blankestijn. Ad Blankestijn was vernieuwend. Als bevlogen onderwijsman introduceerde hij het particulier onderwijs in Nederland. In 1965 stichtte hij zijn eigen school: Instituut Blankestijn. In 2015 overleed Ad Blankestijn.

Blankestijn gaf les, voerde persoonlijk de directie en was ook vaak in het weekeinde op zijn instituut te vinden. Dat Instituut verwierf een uitstekende reputatie, met prima opgeleide medewerkers en goede examenresultaten. In 1999 bouwde Blankestijn zijn concept ‘laatste twee jaar in één‘ uit tot een volledige opleiding van klas 1 tot en met het examenjaar.
Baanbrekend was Ad Blankestijn eveneens, toen hij in 2003 als eerste begon met de particuliere basisschool.

In 2008 nam hij afscheid van zijn instituut. Hij nam zich voor om vooral veel te blijven lezen en zich te blijven ontwikkelen, een eis die hij ook aan zijn medewerkers stelde. Hij bracht zijn laatste jaren door in zijn geliefde Frankrijk en schreef toen deze columns.

Het Instituut wordt door Frans van Heijningen met de huidige medewerkers als een familiebedrijf voortgezet, overeenkomstig het gedachtengoed van Ad Blankestijn.