THALES

Column 02.16 van Ad Blankestijn

Op een dag nam ik een les van een zieke leraar over. De klas had kennelijk geen zin in gewoon les
en vroeg wie ik als de grootste wiskundige van alle tijden beschouwde. Een veel te moeilijke vraag
waarop veel te veel antwoorden mogelijk zijn: Abel, Brouwer, Cantor, Descartes, Euler, De Fermat,
Gauss, Hilbert. Ook Leibniz en Newton, de grondleggers van de differentiaal- en integraalrekening.
En de vrouwen: Hypatia, Sophie Germain, Emmy Noether, …

Ik vroeg de klas de vraag te veranderen in wie de eerste wiskundige is. Dat was goed. Ik zei toen
dat Thales (Calhç) en Pythagoras (Pucagoraç) voor deze betiteling in aanmerking komen, maar
dat ik eerst iets over Thales en zijn stellingen zou vertellen.

Thales leefde van – 625 tot – 545 in de rijke stad Milete (Milhtoç) aan de westkust van Klein-Azië,
aan de monding van de kronkelende Meander (Maiandroç). Over Thales bestaan veel verhalen die
waarschijnlijk niet alle op hem slaan. Grappige: naar de sterrenhemel kijkend, stapte hij in een kuil.
Maar ook interessante: hij ‘voorspelde’ de zonsverduistering van – 585. Hij reisde naar Egypte waar
hij de hoogte van een piramide zou hebben berekend. Gemakkelijker verteld dan gedaan. Dat geldt
ook voor het verhaal dat Thales de afstand van een schip tot de kust kon bepalen.

In het wereldbeeld van Thales is de Aarde een cirkelvormige schijf die drijft op de wereldoceaan.
Die oneindige E keànoç is de oorsprong van alles wat bestaat. Volgens Thales is water de oerstof.

Thales is een van de zeven wijzen (ow wpta sofoi) die aan het begin van het Griekse denken staan.
Zijn devies, Ken Uzelf (Gnwci seauton), stond gegraveerd op de façade van het orakel van Delphi.
Aan Thales worden ook stellingen toegeschreven als: overstaande hoeken zijn gelijk, een middellijn
verdeelt een cirkel in twee gelijke helften, de basishoeken van een gelijkbenige driehoek zijn gelijk.


Ad-Blankestijn-column

Deze column werd geschreven door Ad Blankestijn, de oprichter van Instituut Blankestijn. Ad Blankestijn was vernieuwend. Als bevlogen onderwijsman introduceerde hij het particulier onderwijs in Nederland. In 1965 stichtte hij zijn eigen school: Instituut Blankestijn. In 2015 overleed Ad Blankestijn.

Blankestijn gaf les, voerde persoonlijk de directie en was ook vaak in het weekeinde op zijn instituut te vinden. Dat Instituut verwierf een uitstekende reputatie, met prima opgeleide medewerkers en goede examenresultaten. In 1999 bouwde Blankestijn zijn concept ‘laatste twee jaar in één‘ uit tot een volledige opleiding van klas 1 tot en met het examenjaar.
Baanbrekend was Ad Blankestijn eveneens, toen hij in 2003 als eerste begon met de particuliere basisschool.

In 2008 nam hij afscheid van zijn instituut. Hij nam zich voor om vooral veel te blijven lezen en zich te blijven ontwikkelen, een eis die hij ook aan zijn medewerkers stelde. Hij bracht zijn laatste jaren door in zijn geliefde Frankrijk en schreef toen deze columns.

Het Instituut wordt door Frans van Heijningen met de huidige medewerkers als een familiebedrijf voortgezet, overeenkomstig het gedachtengoed van Ad Blankestijn.