Oudegracht 189: Van Leliënbosch naar Instituut Blankestijn

29 april 2016

Oudegracht 189: Van ‘Leliënbosch’ naar ‘Instituut Blankestijn’

Instituut Blankestijn is gevestigd in een monumentaal pand in het centrum van Utrecht. Sinds 1968 is ons pand een rijksmonument. Het kent een lange en rijke geschiedenis.

In 1735 koopt de eigenaar van Oudegracht 187 zijn twee zuidelijke buurpanden op: Leliënbosch en de drie Bombasijnen. Beide panden worden na de aankoop tot aan de werfkelders gesloopt.

Op het vrijgekomen perceel verrijst tussen 1735 en 1736 het huidige pand. Het wordt onder meer gekenmerkt door een rechte kroonlijst met lauwerkransen die de panden Oudegracht 187 en 189 verbindt. Ook de huidige vensterpartijen op de eerste tot en met vierde verdieping stammen uit de achttiende eeuw. Dit geldt ook voor de karakteristieke hijsbalk.

In de vroege negentiende eeuw betrekt banketbakkerij Van Wijngaarden het pand. Dit heeft met name gevolgen voor de benedenverdieping. Mogelijk al voor 1824 ontstaat daar een bakkerswinkel met een prachtig interieur en bijbehorende imposante winkelpui. De trap met versieringen uit het winkelinterieur maakt nog steeds deel uit van het huidige Instituut Blankestijn. Weinig leerlingen zullen zich realiseren dat zij een monument beklimmen als zij zich naar een les wiskunde spoeden.

Het interieur van bakkerij Van Wijngaarden. Foto 1959 Utrechts Archief

Vanaf 3 mei 1884 noemt de bakkerij zich de Utrechtsche-Stoom-Koek- en Banketbakkerij Van Wijngaarden. De werfkelders worden uitgebreid en er verschijnen met stoom aangedreven machines die de oude bakker tot een moderne firma maken. De roetresten van deze machines zijn nu te zien in de “koude”’ kelder van Instituut Blankestijn. Aan de werf tussen de Blankestijn-kantoren is de “eerste steen” te zien van deze vernieuwing. Dit stoomtijdperk duurt tot +/- 1910.

Oudegracht 189 met kroonlijst, de winkelpui en de ‘stoom’werfkelders.
Foto Utrechts Archief tussen 1885 en 1905.

Koekbakkerij Van Wijngaarden blijft nog tot 1958 in bedrijf. Daarna verdwijnt de firma. De fraaie toonbanken, bakvormen, koektrommels en enige kasboeken worden sindsdien bewaard in de depots van het Centraal Museum. De begane grond van Oudegracht 189 wordt grondig verbouwd. Het pand biedt vanaf 1959 enige jaren plaats aan Meubelmagazijn Houtzager.

De volgende ingrijpende verbouwingen vinden plaats tussen 1979 en 1988 in opdracht van Instituut Blankestijn. Via deze verbouwingen krijgt het pand de belangrijkste kenmerken van het huidige interieur: de boogjeszaal, de aula en de diverse kantoren.

De meest recente aanpassingen aan het interieur vinden plaats in de zomer en herfst van 2019. Deze opfrisbeurt van Oudegracht 189 garandeert dat Instituut Blankestijn ook voor komende generaties docenten en leerlingen een tweede thuis zal zijn.

Instituut Blankestijn is trots op Oudegracht 189. Niet voor niets is het pand al jaren de basis voor ons logo. Het zal door regelmatige verbouwingen nog jaren een rustige en plezierige leeromgeving bieden waar leerlingen onder vakkundige begeleiding het maximale uit hun talenten halen.

Lees hier verder over particulier onderwijs en wat wij u kunnen bieden.