PAVLOV

Column 01.26 van Ad Blankestijn

Ivan Pavlov, de Russische fysioloog die in de jaren negentig van de 19de eeuw reflexen bij honden
onderzocht, kan alsnog bijdragen aan het onderwijs. Ik liet mijn leerlingen reageren op de stimuli
die een onvoldoende bij het examen kunnen voorkomen. Dat dacht ik tenminste. Voorbeelden ?

Ik tekende een horizontale streep op het bord en zei dat het een breukstreep was. Ik schreef een x
onder die breukstreep. Dan moesten ze schreeuwen dat x niet nul mag zijn. Ik veegde dan de x uit
en schreef hem boven de streep. Dan mochten ze niet schreeuwen.
Ik tekende een wortelteken op het bord met een x eronder. Ze schreeuwden dan dat x groter dan
of gelijk aan nul moest zijn (‘x nul of positief’).
Ik schreef het symbool ‘log’ op het bord met een x erachter, wat ‘x positief’ moest genereren.

Daarna volgden er andere subtiliteiten. De kleinste waarde die een functie op een gegeven interval
aanneemt, bijvoorbeeld. Daarbij aangeven wat de aard van het minimum is: absoluut of relatief en
ook of het al dan niet een randminimum is. Zo heeft de functie x2 – 6x + 8 op het interval [0, 5]
een absoluut minimum – 1 voor x = 3. (Daarbij ook nog een absoluut randmaximum 8 voor x = 0
en een relatief randmaximum 3 voor x = 5.)

Leerlingen zijn heel goed in staat te doen alsof ze iets hebben begrepen. Ze kijken hun leraar aan
met een belangstellende blik terwijl ze aan iets anders denken. Ze knikken en glimlachen zelfs op
het juiste moment. Ze zijn gevaarlijker dan de onverholen staarders en de om-zich-heen-kijkers.
Ik heb nooit veel last gehad van de praters. Zodra ik iemand zag praten, eiste ik dat de prater me
uitlegde wat ik de klas uitlegde. Dat helpt.
Een leerling vroeg me eens of hij een boterham mocht eten. Onder de les, bedoelde hij. Het wekte
verbazing dat ik meteen toestemming gaf. Een leraar mag niet voorspelbaar zijn.


Ad-Blankestijn-column

Deze column werd geschreven door Ad Blankestijn, de oprichter van Instituut Blankestijn. Ad Blankestijn was vernieuwend. Als bevlogen onderwijsman introduceerde hij het particulier onderwijs in Nederland. In 1965 stichtte hij zijn eigen school: Instituut Blankestijn. In 2015 overleed Ad Blankestijn.

Blankestijn gaf les, voerde persoonlijk de directie en was ook vaak in het weekeinde op zijn instituut te vinden. Dat Instituut verwierf een uitstekende reputatie, met prima opgeleide medewerkers en goede examenresultaten. In 1999 bouwde Blankestijn zijn concept ‘laatste twee jaar in één‘ uit tot een volledige opleiding van klas 1 tot en met het examenjaar.
Baanbrekend was Ad Blankestijn eveneens, toen hij in 2003 als eerste begon met de particuliere basisschool.

In 2008 nam hij afscheid van zijn instituut. Hij nam zich voor om vooral veel te blijven lezen en zich te blijven ontwikkelen, een eis die hij ook aan zijn medewerkers stelde. Hij bracht zijn laatste jaren door in zijn geliefde Frankrijk en schreef toen deze columns.

Het Instituut wordt door Frans van Heijningen met de huidige medewerkers als een familiebedrijf voortgezet, overeenkomstig het gedachtengoed van Ad Blankestijn.